Bài Tập

Thấu kính phân kỳ, Cách dựng ảnh của thấu kính phân kỳ và Bài tập vận dụng

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Thấu kính phân kỳ, Cách dựng ảnh của thấu kính phân kỳ và Bài tập vận dụng phải ko? Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các bài tập khác tại đây => Bài Tập

Để trả lời câu hỏi trên, trong bài viết này chúng ta cùng tìm hiểu về ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì, cách dựng ảnh của một vật lúc qua thấu kính phân kì? Qua đó giải một số câu hỏi bài tập sử dụng thấu kính phân kì.

I. Đặc điểm ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì

– Vật sáng đặt ở vị trí nào trước thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật và luôn nằm trong vòng tiêu cự của thấu kính.

– Vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh ảo của vật đặt cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự.

Một vật đặt vuông góc với trục chính của thấu kính tạo ra ảnh của vật cũng vuông góc với trục chính của thấu kính.

* Câu C1 trang 122 SGK Vật Lý 9: Hãy làm một thí nghiệm để chứng tỏ rằng ko thể lấy ảnh của một vật trên màn với mọi vị trí của vật.

° Lời giải Câu C1 trang 122 SGK Vật Lý 9:

Đặt vật tại vị trí bất kỳ trước thấu kính phân kì.

– Đặt màn trước thấu kính, từ từ đưa màn ra xa thấu kính và xem trên màn có ảnh ko.

– Thay đổi vị trí của vật và làm tương tự như trên ta vẫn thu được kết quả là ko có vị trí nào của vật để có ảnh trên màn quan sát.

* Câu C2 trang 122 SGK Vật Lý 9: Làm thế nào để quan sát ảnh của một vật tạo thành bởi thấu kính phân kì? Hình ảnh là thật hay ảo? cùng chiều hay ngược chiều với nó?

° Lời giải câu C2 trang 122 SGK Vật Lý 9:

– Để quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì, ta đặt mắt trên đường đi của chùm tia ló.

– Ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì là ảnh ảo, cùng chiều với vật và nhỏ hơn vật.

II. Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính phân kì

1. Cách cố định ảnh của điểm sáng S qua thấu kính phân kì.

– Từ S, ta dựng hai tia (chọn 2 trong 3 tia đặc thù) tới thấu kính, rồi vẽ hai tia ló ra khỏi thấu kính.

– Nếu hai tia ló cắt nhau thì giao điểm là ảnh thật S ’của S, nếu các đường kéo dài của hai tia ló cắt nhau thì giao điểm là ảnh ảo S’ của S qua thấu kính. .

2. Cách dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì

– Để dựng ảnh A’B ‘của AB qua thấu kính (AB vuông góc với thấu kính, A nằm trên trục chính) ta chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng hai trong ba tia đặc thù thì từ B ‘. xuống vuông góc với trục chính ta có ảnh A ‘của A.Ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì* Câu C3 trang 122 SGK Vật Lý 9: Dựa vào kiến ​​thức đã học ở bài trước, hãy trình diễn cách dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì, biết AB vuông góc với trục chính, A nằm trên trục chính.

° Lời giải câu C3 trang 122 SGK Vật Lý 9:

– Để dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì lúc AB vuông góc với trục chính, A nằm trên trục chính ta thực hiện như sau:

– Dùng hai trong ba tia sáng đã học để dựng ảnh B ‘của điểm B.

+ Tia BI đi song song với trục chính nên tia ló có đường kéo dài đi qua F.

+ Tia tới trên BO là tia đi qua tâm O nên tia ló sẽ thẳng

+ Hai tia trên có đường kéo dài cắt nhau tại B ‘, ta thu được ảnh ảo B’ của B qua thấu kính.

– Từ B ‘hạ vuông góc với trục của thấu kính, cắt trục chính tại điểm A’. A ‘là ảnh của điểm A. A’B’ là ảnh ảo của AB tạo bởi thấu kính phân kì.

* Câu C4 trang 122 SGK Vật Lý 9: Hình 45.2 cho thấy vật AB được đặt vuông góc với trục chính của thấu kính phân kì có tiêu cự f = 12cm. Điểm A nằm trên trục chính và cách quang tâm O một đoạn OA = 24cm.

+ Dựng ảnh A’B ‘của vật AB tạo bởi thấu kính đã cho

+ Dựa vào hình vẽ, hãy lập luận chứng tỏ ảnh này luôn nằm trong tiêu cự của thấu kính.

° Lời giải câu C4 trang 122 SGK Vật Lý 9:

◊ Để dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì lúc AB vuông góc với trục chính và A nằm trên trục chính, ta thực hiện như sau:

◊ Dùng hai trong ba tia sáng đặc thù đã học để dựng ảnh B ‘của điểm B.

+ Tia BI đi song song với trục chính nên tia ló có đường kéo dài đi qua F.

+ Tia tới trên BO là tia đi qua tâm O nên tia ló sẽ thẳng

+ Hai tia trên có đường kéo dài cắt nhau tại B ‘, ta thu được ảnh ảo B’ của B qua thấu kính.

+ Từ B ‘hạ vuông góc với trục của thấu kính, cắt trục chính tại điểm A’. A ‘là ảnh của điểm A. A’B’ là ảnh ảo của AB tạo bởi thấu kính phân kì (hình vẽ bên).

hình c4 trang 122 SGK Vật Lý 9◊ Ta dựa vào tia song song với trục chính và tia đi qua quang tâm để dựng ảnh A’B ‘của AB. Lúc tịnh tiến AB luôn vuông góc với trục chính thì tại mọi vị trí, tia BI luôn ko đổi và tia ló IK cũng ko đổi.

– Do đó tia BO luôn cắt tia IK kéo dài tại B ‘trong đoạn FI → Chiếu A’ của B ‘lên trục chính trong đoạn OF. Do đó, ảnh A’B ‘luôn nằm trong tiêu cự của thấu kính.

III. Kích thước của hình ảnh do thấu kính tạo thành

– Ảnh ảo tạo bởi thấu kính tụ hội: Ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật.

– Ảnh ảo tạo bởi thấu kính phân kì: Ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật.

* Câu C5 trang 123 SGK Vật Lý 9: Đặt vật AB trước thấu kính có tiêu cự f = 12cm. Vật AB cách thấu kính 1 khoảng d = 8cm, A nằm trên trục chính. Dựng ảnh A’B ‘của AB. Dựa vào hình vẽ để nhận xét độ lớn của ảnh so với vật trong 2 trường hợp:

– Thấu kính tụ hội.

– Thấu kính phân kỳ.

° Lời giải câu C5 trang 122 SGK Vật Lý 9:

◊ Lúc đặt vật AB trong vòng tiêu cự thì:

Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính tụ hội lớn hơn vật là

– Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì nhỏ hơn vật.

IV. Bài tập sử dụng thấu kính phân kỳ

* Câu C6 trang 123 SGK Vật Lý 9: Từ bài toán trên, hãy biết ảnh ảo của vật tạo bởi thấu kính tụ hội và thấu kính phân kì có đặc điểm gì giống và không giống nhau. Từ đó, hãy cho biết một thấu kính tụ hội hoặc phân kỳ nhanh như thế nào.

° Lời giải câu C6 trang 122 SGK Vật Lý 9:

So sánh ảnh ảo của vật tạo bởi thấu kính tụ hội và thấu kính phân kì:

– Giống nhau: Cùng chiều với vật.

– Không giống nhau:

Với thấu kính tụ hội, ảnh lớn hơn vật và xa thấu kính hơn vật.

Với thấu kính phân kì, ảnh nhỏ hơn vật và ở gần thấu kính hơn vật.

◊ Cách nhanh chóng xác định thấu kính tụ hội hay thấu kính phân kỳ:

– Đưa ống kính lại gần văn bản trên trang. Nếu nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dòng chữ cùng chiều, lớn hơn lúc nhìn thẳng thì đó là thấu kính tụ hội. Trái lại, nếu bạn nhìn thấy ảnh của dòng chữ cùng chiều, nhỏ hơn so với lúc bạn nhìn trực tiếp thì đó là thấu kính phân kỳ.

* Câu C7 trang 123 SGK Vật Lý 9: Sử dụng kiến ​​thức hình học, hãy tính khoảng cách từ ảnh tới thấu kính và độ cao của ảnh trong hai trường hợp tại C5 lúc vật có chiều cao là h = 6mm.

° Lời giải câu C7 trang 122 SGK Vật Lý 9:

– Ta đặt: OA = d; OA ‘= d’; OF = OF ‘= f

◊ Thấu kính tụ hội.hình 01 câu c7 trang 123 SGK Vật Lý 9

– Theo hình vẽ trên, xét một cặp tam giác đồng dạng ΔA’B’F ‘và ΔOIF’; ΔOAB và ΔOA’B ‘, ta có:

– Vì AB = OI (tứ giác BIOA là hình chữ nhật) nên:

(2)

– Chia cả hai vế của (2) cho tích được dd’f, ta được:

– Đây là công thức tính tiêu cự của thấu kính tụ hội cho ảnh ảo:

– Thay d = 8cm, f = 12cm, ta được: OA ‘= d’ = 24cm và thay thế chúng tôi thu được:

◊ Thấu kính phân kỳ.

hình 02 câu C7 trang 123 SGK Vật Lý 9

– Xét hình trên ta có hai cặp tam giác đồng dạng ΔA’B’F và ΔOIF; ΔOAB và ΔOA’B ‘, ta có:

(**)

– Vì AB = OI (tứ giác BIOA là hình chữ nhật) nên:

(2) – Chia cả hai vế của (2) cho tích được dd’f, ta được:

Đây là công thức tính tiêu cự của thấu kính phân kỳ:

– Thay d = 8cm, f = 12cm, ta có: OA ‘= d’ = 4,8cm và thay vào (**) ta được:

* Câu C8 trang 123 SGK Vật Lý 9:

Vui lòng trả lời câu hỏi đặt ra trong phần giới thiệu, cụ thể câu hỏi sau: Đồng bị cận thị nặng. Nếu Đồng bỏ kính ra thì ta thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn lúc nhìn vào mắt bạn lúc đeo kính?

° Lời giải câu C8 trang 122 SGK Vật Lý 9:

– Đồng bị cận thị nặng. Nếu Đồng bỏ kính ra thì ta thấy mắt bạn to hơn lúc nhìn mắt bạn đeo kính.- Vì kính cận là thấu kính phân kì nên lúc nhìn vào mắt bạn qua thấu kính phân kì ta thấy ảnh ảo của mắt. , nhỏ hơn mắt ko đeo kính.


Thông tin thêm

Thấu kính phân kỳ, Cách dựng ảnh của thấu kính phân kỳ và Bài tập vận dụng

#Thấu #kính #phân #kỳ #Cách #dựng #ảnh #của #thấu #kính #phân #kỳ #và #Bài #tập #vận #dụng

[rule_3_plain]

#Thấu #kính #phân #kỳ #Cách #dựng #ảnh #của #thấu #kính #phân #kỳ #và #Bài #tập #vận #dụng

[rule_1_plain]

#Thấu #kính #phân #kỳ #Cách #dựng #ảnh #của #thấu #kính #phân #kỳ #và #Bài #tập #vận #dụng

[rule_2_plain]

#Thấu #kính #phân #kỳ #Cách #dựng #ảnh #của #thấu #kính #phân #kỳ #và #Bài #tập #vận #dụng

[rule_2_plain]

#Thấu #kính #phân #kỳ #Cách #dựng #ảnh #của #thấu #kính #phân #kỳ #và #Bài #tập #vận #dụng

[rule_3_plain]

#Thấu #kính #phân #kỳ #Cách #dựng #ảnh #của #thấu #kính #phân #kỳ #và #Bài #tập #vận #dụng

[rule_1_plain]

Nguồn: https://ecogreengiapnhi.net/

#Thấu #kính #phân #kỳ #Cách #dựng #ảnh #của #thấu #kính #phân #kỳ #và #Bài #tập #vận #dụng

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button